Қысқаша
- 2021 жылдан бастап микрокредитті тек ҚНРДА лицензиясы бар МҚҰ береді. 2026 жылғы 1 қыркүйектегі жағдай бойынша 217 МҚҰ жұмыс істеді.
- Компанияны ҚНРДА тізілімінен нақты атауы немесе БСН бойынша тексеріңіз.
- МҚҰ сайтында лицензия туралы мәліметтер, ЖТСМ көрсетілген мөлшерлемелер, қарыз беру қағидалары, калькулятор және өтініш жолдауға арналған байланыс деректері болуы міндетті.
- «Барлығына мақұлданады» деген уәде, қарыз берілгенге дейін төлем сұрау және SMS-тегі кодты айтуды өтіну — алаяқтардың белгілері.
1-қадам. Заңды тұлғаны табыңыз
МҚҰ сайтында, әдетте беттің төменгі жағында немесе «Компания туралы» бөлімінде, толық атауы («…» микроқаржы ұйымы» ЖШС), БСН, лицензияның нөмірі мен күні, мекенжайы және телефоны болуы керек. Деректемелер жоқ болса немесе олардың орнына тек бренд тұрса, сақ болыңыз.
2-қадам. Лицензияны ҚНРДА тізілімінен тексеріңіз
ҚНРДА сайтындағы МҚҰ тізілімін ашып, компанияны атауы бойынша табыңыз. Жазбада лицензияның нөмірі мен күні көрінеді. Мыналарды салыстырыңыз:
- атауы — толық, әр әрпіне дейін;
- лицензия нөмірі — сайтта көрсетілген нөмірмен;
- мәртебесі — лицензия қолданыста ма. Лицензияның қолданылуы тоқтатыла тұрса немесе тоқтатылса, мұндай МҚҰ жаңа қарыз беруге құқылы емес.
2026 жылдың басынан бері реттеуші сегіз МҚҰ-ның лицензиясын қайтарып алды, тағы екеуінің лицензиясын тоқтата тұрды. Сондықтан ескі рейтингтер мен пікірлер тізілімді тексерудің орнын баспайды.
3-қадам. Сайттың дәл сол сайт екенін тексеріңіз
Алаяқтар белгілі МҚҰ-лардың дизайны мен атауын көшіреді. Мыналарды тексеріңіз:
- сайт мекенжайы тізілімдегі, ресми дүкендегі қосымшадағы немесе шарттағы мекенжаймен сәйкес келе ме;
- мекенжайда артық әріптер, сызықшалар немесе әдеттен тыс домен аймағы жоқ па;
- сайттағы деректемелер мен лицензия нөмірі тізіліммен сәйкес келе ме.
МҚҰ сайтында не болуы міндетті
Микроқаржылық қызмет туралы заң мен № 92 Талаптарға сәйкес МҚҰ сайтында мыналар болуы керек:
- лицензия туралы мәліметтер, атауы, мекенжайы, телефондары және жұмыс кестесі;
- өзекті мөлшерлемелер мен тарифтер — өзгерген күні және оларды кім бекіткені туралы деректермен;
- ЖТСМ көрсетілген өнімдер тізімі;
- микрокредит беру қағидалары;
- өтініш нысаны және қарыз шартының талаптарын өзгерту туралы өтініш нысаны;
- микроқаржы омбудсменінің байланыс деректері;
- төлемдер мен ЖТСМ калькуляторы;
- қаржылық сауаттылық бөлімі.
Сайтта тек «Ақша алу» батырмасы мен телефон нөмірі ғана болса, бұл МҚҰ емес, делдал немесе алаяқ.
Алаяқ қарыз сайтының сегіз белгісі
- «Барлығына мақұлданады», «100% бас тартусыз». Заң МҚҰ-ны бірқатар жағдайда қарыз беруден бас тартуға міндеттейді — нақты қандай жағдайларда.
- Қарыз берілгенге дейін төлем сұрайды — «сақтандыру», «мақұлдау үшін комиссия», «картаны аударыммен тексеру». Лицензиясы бар МҚҰ қарыз бергенге дейін ештеңе алмайды.
- Банктен келген SMS-тегі кодты, PIN-кодты немесе банк қосымшасының құпиясөзін сұрайды.
- Өтінім бермей тұрып шығатын «Сізге қарыз мақұлданды!» хабарламасы немесе қасында ЖТСМ көрсетілмеген мөлшерлеме.
- Деректемелер мен лицензия нөмірі жоқ немесе олар тізіліммен сәйкес келмейді.
- Тек мессенджерде жеке нөмірден хабарласады, төлем сілтемелерін чатқа жібереді.
- Қашықтан басқару қосымшасын орнатуды сұрайды — «өтінімге көмектесу үшін».
- Асықтырады: «ұсыныс 10 минут қана жарамды», «соңғы мүмкіндік».
Алаяқтарға тап болып қалсаңыз
- Карта деректерін немесе кодты айтып қойсаңыз — бірден банкіңізге қоңырау шалып, картаны бұғаттаңыз.
- Атыңызға қарыз рәсімделсе — МҚҰ-ға хабарлап, полицияға арыз беріңіз. Алаяқтық расталса, МҚҰ борышты өндіріп алуды және есептеулерді тоқтата тұруға міндетті.
- Жаңа қарыз рәсімделмеуі үшін — қарыз алудан ерікті түрде бас тартуды орнатыңыз.
- ҚНРДА-ға хабарлаңыз — 1459 байланыс орталығы немесе eOtinish арқылы.
Ескі атаулар мен домендер туралы
Кейде жабылған МҚҰ-ның домені басқа иеге өтеді. Бұл сайтпен де солай болды: бұрын mfokazaksha.kz мекенжайында «ҚазАқша» микроқаржы ұйымы» ЖШС сайты жұмыс істеген, ал қазір мұнда тәуелсіз анықтамалық орналасқан. Сондықтан сайттың атауына емес, ҚНРДА тізілімі мен шартқа сүйеніңіз. Бұрынғы иесі туралы не белгілі екенін «ҚазАқша» МҚҰ бетінен оқыңыз.