Қысқаша
- Қарыз алудан ерікті түрде бас тартуды өзіңіз және тегін белгілейсіз әрі алып тастайсыз: eGov порталында, кредиттік бюрода немесе МҚҰ қосымшасында, егер ол осы сервиске қосылған болса.
- Әр шешім алдында МҚҰ кредиттік есепті тексеруге міндетті. Онда осы белгі тұрса, МҚҰ қарыз беруден бас тартуы тиіс.
- Белгі бұрын берілген қарыздарға әсер етпейді және кредиттік тарихты бүлдірмейді.
- Ломбардтарға бұл тыйым қолданылмайды.
Қарыз алудан ерікті бас тарту деген не
Ресми атауы — «микрокредит алудан ерікті түрде бас тарту» (банк қарыздарына да қатысты). Сіз кредиттік тарихыңызға «маған қарыз бермеуді сұраймын» деген белгі қоясыз. eGov-тағы сервис 2023 жылғы 31 тамыздан бері жұмыс істейді. Ал 2026 жылдан бастап заң тыйымды кредиттік бюрода, eGov-та немесе МҚҰ-ның интеграцияланған сервисі арқылы тегін белгілеуге және алып тастауға болатынын тікелей бекітті.
Ол не үшін керек
- Алаяқтардан қорғайды. Біреу деректеріңізді біліп алса да, атыңызға қарыз рәсімдей алмайды: МҚҰ тыйымды көріп, бас тартады.
- Асығыс шешімдерден қорғайды. «Жалақыға дейін» қайта-қайта қарыз алуды тоқтатқысы келетіндерге пайдалы.
- Жақындарға көмектеседі. Ойынға тәуелді туысқа осыны ұсынуға болады — бірақ белгіні тек адамның өзі қоя алады.
Қалай белгілеуге болады
- eGov.kz порталына ЭЦҚ арқылы немесе eGov Mobile қосымшасы арқылы кіріңіз.
- Қарыз алудан ерікті түрде бас тарту қызметін табыңыз (қаржылық қызметтер бөлімі).
- Нені шектейтініңізді таңдап, сұрауды ЭЦҚ-мен немесе бір реттік кодпен растаңыз.
- Белгі кредиттік тарихта пайда болады, ал МҚҰ есепті сұратқанда оны көреді.
Сондай-ақ тыйымды кредиттік бюро арқылы немесе «электрондық үкімет» шлюзіне қосылған МҚҰ қосымшасында белгілеуге болады.
Қалай алып тастауға болады
Дәл солай — eGov, кредиттік бюро немесе МҚҰ сервисі арқылы, тегін. Тыйым күшінде тұрғанда өтінім берудің мәні жоқ: МҚҰ бас тартуға міндетті. Оны қарыз алуға шынымен бел байлағанда ғана алып тастаңыз және белгінің есептен жойылғанын тексеріңіз.
Бұл тыйым нені істемейді
- Қазіргі қарыздарды жаппайды. Оларды өтеу кестесі бойынша төлей беру керек.
- Бұрын берілген қарыздар бойынша өндіріп алуды тоқтатпайды.
- Ломбардтарға қолданылмайды — зат кепілге қойылатын қарызды тыйым болса да береді.
- Кредиттік тарихты бүлдірмейді және скорингті төмендетпейді.
Тыйым қанша уақыт әрекет етеді
Заңның қолданыстағы редакциясында мерзім көрсетілмеген. Сервис 2023 жылы іске қосылғанда БАҚ 6 ай туралы жазған, бірақ 2026 жылға қатысты мұндай норманы біз таппадық. Мәртебені өз кредиттік есебіңізден тексеріңіз — оны қалай тегін алуға болады.
Атыңызға қарыз рәсімделіп қойса
Ерікті бас тарту тек жаңа қарыздардан қорғайды. Есепте бөтен шарт пайда болса, МҚҰ-ға және полицияға хабарлаңыз — не істеу керегі «Кредиттік тарих» нұсқаулығында жазылған.