Терминдер Микроқаржылық қызмет туралы заңның орыс және қазақ тілдеріндегі редакцияларынан және ҚНРДА-ның нормативтік актілерінен алынды. МҚҰ өтінішке ол жазылған тілде жауап беруге міндетті, сондықтан МҚҰ-ға екі тілдің кез келгенінде жаза беруге болады.
Ұйымдар мен құжаттар
| Орысша | Қазақша | Мағынасы |
|---|---|---|
| Микрофинансовая организация (МФО) | Микроқаржы ұйымы (МҚҰ) | ҚНРДА лицензиясы бар, микрокредит беретін компания |
| Микрокредит | Микрокредит | МҚҰ-дан алынатын қарыз; кепілсіз түрі — 1 100 АЕК-ке дейін |
| Займ | Қарыз | Сыйақысымен бірге қайтару керек ақша |
| Заёмщик | Қарыз алушы | Қарыз алған адам |
| Кредитор | Кредитор | Қарыз берген тарап — МҚҰ немесе банк |
| Договор о предоставлении микрокредита | Микрокредит беру туралы шарт | Негізгі құжат: сома, мерзім, мөлшерлеме, ЖТСМ, тұрақсыздық айыбы |
| Лицензия | Лицензия | ҚНРДА-ның микрокредит беруге рұқсаты |
| АРРФР | ҚНРДА — Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі | Қаржы нарығының реттеушісі, МҚҰ-ға лицензия береді |
| Национальный Банк | Ұлттық Банк | ҚНРДА-мен бірге ЖТСМ шектерін белгілейді |
| Микрофинансовый омбудсман | Микроқаржы омбудсмені | Қарыз алушы мен МҚҰ арасындағы дауларды тегін қарайды |
| Финансовый омбудсман | Қаржы омбудсмені | 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап дауларды қарайтын бірыңғай қызмет |
| Коллекторское агентство | Коллекторлық агенттік | Өндіріп алу үшін борыш берілуі мүмкін компания |
Ақша және пайыздар
| Орысша | Қазақша | Мағынасы |
|---|---|---|
| Сумма займа | Қарыз сомасы | Қолыңызға қанша ақша алатыныңыз |
| Срок займа | Қарыз мерзімі | Ақшаны қашан қайтару керек |
| Вознаграждение | Сыйақы | Қарызды пайдаланғаны үшін төлем — «пайыздар» |
| Ставка вознаграждения | Сыйақы мөлшерлемесі | Күнге, айға немесе жылға шаққандағы пайыз |
| ГЭСВ — годовая эффективная ставка вознаграждения | ЖТСМ — жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесі | Қарыздың жылдық есептегі толық құны; шегі — 46%, ал қысқа қарыздар үшін 179% |
| Основной долг | Негізгі борыш | Сыйақысыз қарыз сомасы |
| Платёж | Төлем | Кесте бойынша енгізетін сомаңыз |
| График погашения | Өтеу кестесі | Төлемдердің күндері мен сомалары |
| МРП — месячный расчётный показатель | АЕК — айлық есептік көрсеткіш | 2026 жылы 4 325 ₸; заңдағы шектер соған байланған |
| Коэффициент долговой нагрузки (КДН) | Борыш жүктемесі коэффициенті | Табыстың борыш төлемдеріне кететін үлесі; МҚҰ үшін — 0,5-тен аспайды |
| Беззалоговый займ | Кепілсіз қарыз | Мүлік кепілге қойылмай берілетін қарыз |
| Залог | Кепіл | Қарызды қамтамасыз ететін мүлік |
| Поручитель | Кепілгер | Сіздің борышыңыз үшін сізбен бірге жауап беретін адам |
| Страхование | Сақтандыру | Тек ерікті түрде және жеке өтінішпен |
Қайтару және қиындықтар
| Орысша | Қазақша | Мағынасы |
|---|---|---|
| Погашение | Өтеу | Қарыз бен сыйақыны қайтару |
| Досрочное погашение | Мерзімінен бұрын өтеу | Мерзімінен ерте қайтару; айыппұл салуға тыйым салынған |
| Просроченная задолженность | Мерзімі өткен берешек | Уақытында төленбеген борыш |
| Неустойка (пеня, штраф) | Тұрақсыздық айыбы (өсімпұл, айыппұл) | Мерзімін өткізгені үшін төлем; күніне ең көбі 0,5% және тек 90 күн бойы |
| Изменение условий договора | Шарт талаптарын өзгерту | Қарыз алушының өтініші бойынша төлемді кейінге қалдыру, төлемді немесе мөлшерлемені азайту |
| Реструктуризация | Қайта құрылымдау | Төлеу қиын болғанда қарыз талаптарын қайта қарау |
| Отсрочка платежа | Төлемді кейінге қалдыру | Төлемді кейінгі мерзімге ауыстыру |
| Рефинансирование | Қайта қаржыландыру | Ескі қарызды тиімдірек талаптармен өтеу үшін алынатын жаңа қарыз |
| Уступка права требования | Талап ету құқығын басқаға беру | Борышты басқа ұйымға сату |
| Банкротство | Банкроттық | Борыштарды сот арқылы немесе соттан тыс тәртіппен есептен шығару рәсімі |
| Обращение | Өтініш | МҚҰ-ға жазылатын ресми хат; жауап 15 жұмыс күніне дейін беріледі |
| Жалоба | Шағым | МҚҰ-ға немесе коллекторға наразылық білдіретін өтініш |
Тексеру және қауіпсіздік
| Орысша | Қазақша | Мағынасы |
|---|---|---|
| ИИН | ЖСН — жеке сәйкестендіру нөмірі | Сіздің жеке сәйкестендіру нөміріңіз |
| Удостоверение личности | Жеке куәлік | Өтінім беруге қажет негізгі құжат |
| ЭЦП | ЭЦҚ — электрондық цифрлық қолтаңба | Келісім беруге және eGov үшін қажет электрондық қолтаңба |
| Биометрическая аутентификация | Биометриялық аутентификация | Онлайн қарыз алғанда бет-әлпетті салыстыру |
| Кредитная история | Кредиттік тарих | Барлық қарыздарыңыз бен төлемдеріңіз туралы мәліметтер |
| Кредитное бюро | Кредиттік бюро | Кредиттік тарихтарды сақтайтын ұйым |
| Кредитный отчёт | Кредиттік есеп | Кредиттік тарихтан үзінді |
| Первое кредитное бюро (ПКБ) | Бірінші кредиттік бюро | Жеке меншік кредиттік бюро, сайты 1cb.kz |
| Государственное кредитное бюро (ГКБ) | Мемлекеттік кредиттік бюро | Мемлекет қатысатын бюро, МҚҰ оған деректерді беруге міндетті |
| Добровольный отказ от займов (самозапрет) | Қарыз алудан ерікті түрде бас тарту | Кредиттік тарихтағы белгі: ол қойылса, МҚҰ қарыз беруден бас тартуға міндетті |
Сөздікті қалай пайдалану керек
- Шарттың қазақша нұсқасындағы бір тармақ түсініксіз болса, оны шарттың орысша нұсқасынан қараңыз: екі нұсқаға бірге қол қойылады.
- МҚҰ-ға өтінішті өзіңізге ыңғайлы тілде жазыңыз: жауап та сол тілде берілуі керек.
- Заңдардың қазақша нұсқалары adilet.zan.kz сайтында бар — бет тілін «Қазақша» деп ауыстырыңыз.
Бұл беттің орысша нұсқасы: Словарь терминов займа: русский — қазақша.